RSS

કવિતા દ્વારા બોધ (દલપતરામ) ભાગ-૨.

22 Apr

Dalpatram Frontside

મારા હાથમાં એક મિત્રે સસ્તા સાહિત્ય કાર્યાલયનું એક પુસ્તક વાંચવા આપ્યું.તેમાં આપણે જુના વખતમાં હોપ ની વાચનમાળા”બીજી ચોપડી’માં પ્રગટ થયેલાં કેટલાંક બોધ કવિતા રુપે ભણતા,અને  જે એકદમ સરળતાથી બાળકોના મનમાં બેસી જતાં એવાં કેટલીક  બોધ કવિતાઓ આજે પણ મને યાદ છે.જેમાં પશુ,પક્ષી,કુદરત કે મનુષ્ય વગેરેની લાક્ષણિકતા બતાવતી વાત છે.અને આ કવિતાઓ માંથી મોટે ભાગે કવિ દલપતરામની લખાયેલી છે.આજે ઈંગ્લીશ ભાષા જરૂરી છે એ વાત કબુલ,પણ ઈંગ્લીશ ભણતાં ગુજરાતી બાળકોને આપણી ભાષાની આવી કવિતાઓ પણ શીખવાડવી જોઈએ એવું મારું માનવું છે.નહીતો ગુજરાતી ભાષાની   આટલી સમૃદ્ધિથી નવી પેઢીના બાળકો સાવ અજાણ જ રહી જાશે !

ભાગ-૧ માં ચોપડી અને વરસાદ વિષે જોયું .

આ અંકમાં વધુ કાવ્ય પંક્તિઓ જોઈશું.

તેમણે ચોખ્ખાઈ વિષે કહ્યું છે કે, (દોહરા)

” ચોખ્ખી ચીજો રાખવી,ચોખ્ખાં પહેરો ચીર,

ચોખ્ખાં ઘર ને ચોક પણ,ચોખ્ખે સુખી શરીર,

મધપૂડો રૂડો રચે,માખી રાખી ચાવ,

ડાઘાડુઘી ન દેખીએ,ખરેખરી શુધ ખાય.(શુધ=શુદ્ધ)

ચોખ્ખે ચિત્ત રાજી રહે,વળી શરીરનું વાન,

ચોખ્ખે સજ્જન ચારમાં,મળે મનુષ્યને માન.”

અનાજ – ધાન્ય વિષે કેટલું સરસ કહ્યું છે, (દોહરા)

બાજરીયામાં બાજરી,જાર કણસલે જોય;

ઊંબીના તો ઉપજે,ઘઉં ડાંગર જવ હોય.

તલના તે તલસરા,શીંગે સર્વ કઠોળ,

થાય ચણાના પોપટા,શેરડી સાકર ગોળ,

ચોમાસાના ચારમાં,થાય બાજરી જાર,

શિયાળામાં ઘઉં ચણા,તે સર્વે તૈયાર.

થોડું થોડું ભણવા વિષે

ભણતાં પંડિત નીપજે,લખતાં લહિયો થાય;

ચાર ચાર ગાઉ ચાલતાં,લાંબો પંથ કપાય.

પોપટ પણ અભ્યાસ થી,શીખે બોલતા બોળ;

કાયર થઇ આળસ કરે,તે નર ખરને તોલ.

કુવા પરના કઠણ જે,પાકા કાળા પાણ;

દોરડીએ છેદાય છે,એ લેવું એંધાણ.

 

Tags:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
પરમ સમીપે

રચયિતા : નીલમ દોશી.. પરમ સમીપેની આરત સાથે આપણા સૌના જીવનમાં ઝળહળતો ઉજાસ ઉઘડે..એ પ્રાર્થના સાથે..

અલ્પ...લીંબડીવાળા

ઇશ્વર વિશેની વ્યાખ્યાઃ જે વ્યક્તિ પ્રમાણિકતા પુર્વક અને ખંત થી પોતાનુ કામ કરે એ મારો ઇશ્વર

જીવન સંધ્યાનો ઉજાસ

અડધો ગ્લાસ ભરેલો જોવો

વિચારનો પ્રચાર

"મહત્વાકાંક્ષા વિનાનો માણસ મૃત સમાન છે."

મારી બારી

દીપક ધોળકિયા

ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય

ગુજરાતનાં પનોતા સંતાનોનો પરિચય

ચંદ્ર પુકાર

ચંદ્રવદન મિસ્ત્રીનાં હ્રદય ભાવો

પટેલ પરિવાર

બ્રિસ્બેન, ઓસ્ટ્રેલિયાથી પટેલ પરિવારની અલપ ઝલપ

Booksonclick.com

અડધો ગ્લાસ ભરેલો જોવો

Tahuko

excerpts of Dr. Gunvant.B. Shah's essays, articles, books and lectures

arvindadalja.wordpress.com/

My little different Thoughts

ડૉ. સુધીર શાહ Dr. Sudhir Shah

સમય + સમજ + સંજોગ = સંતોષ Time + Understanding + Situation = Satisfaction

planetJV

colorful cosmos of chaos

नेट-गुर्जरी

स्वान्त: सुखाय

"મધુવન"

ત્યાં લગી આશ સૃષ્ટિની જ્યાં લગી ઉગતા ફૂલો, જિંદગી જીવવા જેવી જ્યાં લગી કવિના કુળો

પાર્થેનીયમ

મારા શબ્દ..મારી વ્યથા.. મારી કવિતા..

%d bloggers like this: